|
Theo Viện Kỹ thuật hệ thống
công nghiệp (Institute of Industrial Engineers – IIE):
http://www.iienet2.org/Default.aspx
“Kỹ thuật hệ thống công nghiệp là ngành học liên quan đến việc thiết kế, cải tiến và lắp đặt các hệ thống tích hợp bao gồm con người, vật liệu, thiết bị, và năng lượng. Ngành học này sử dụng các kiến thức và kỹ năng chuyên môn trong các lĩnh vực như toán, vật lý, khoa học xã hội, kết hợp với các nguyên lý và phương pháp phân tích và thiết kế kỹ thuật để xác định, dự đoán và đánh giá các kết quả thu được từ những hệ thống tích hợp đó.”
Kỹ sư kỹ thuật hệ thống công nghiệp sẽ xác định phương pháp để làm việc hiệu quả hơn. Họ bố trí các qui trình và hệ thống để cải tiến chất lượng và năng suất. Họ làm việc để loại bỏ các lãng phí về thời gian, tiền bạc, vật liệu, năng lượng,…

Nhiều người không hiểu rõ về
kỹ sư kỹ thuật hệ thống. Kỹ sư kỹ thuật hệ thống không chỉ làm việc trong lĩnh
vực sản xuất mà còn có thể làm việc trong lĩnh vực dịch vụ. Nhiều kỹ sư kỹ thuật
hệ thống đã và đang làm việc trong các ngành công nghiệp giải trí, vận tải, hậu
cần, và trong các tổ chức chăm sóc sức khỏe.
Cha đẻ của
ngành lỹ thuật hệ thống công nghiệp là Frederick Winslow Taylor (1856 – 1915)
(http://www.ibiblio.org/eldritch/fwt/taylor.html).
Ông đã phát minh ra hệ thống mà ông gọi là quản lý theo khoa học, một hình thức
của kỹ thuật công nghiệp nhằm tạo ra tổ chức công việc như trong dây chuyền lắp
ráp của nhà máy Ford. Ngành khoa học này, cùng với ngành tâm lý học trong công
nghiệp, được thành lập bởi những người tại công ty Hawthorne Works of Western
Electric trong thập niên 1920, đã đưa lý thuyết về quản lý từ những nghiên cứu
về thời gian và thao tác sơ khai phát triển thành những ý tưởng về kiểm soát
chất lượng toàn diện mới nhất.
Taylor sinh ra
ở Philadelphia, theo học tại Philips Academy ở Exeter, New Hampshire, và được
nhận vào học tại Harvard. Do thị lực của ông bị suy giảm dần, ông trở thành công
nhân học việc sau cuộc suy thoái năm 1873. Tại Exeter, ông chịu ảnh hưởng của hệ
thống phân loại được Melvil Dewey phát minh vào năm 1872 (Hệ thống thập phân
Dewey). Năm 1878, ông trở thành công nhân trong Công ty thép Midvale. Năm 1881,
ông giới thiệu những nghiên cứu về thời gian – thao tác (với những ý tưởng từ
Frank B. và Lilian M. Gilbreth). Vào năm 1883, ông đạt được bằng kỹ sư sau khi
tham gia các lớp buổi tối tại Học viện công nghệ Stenvens (Stenvens Institute of
Technology)
(http://www.lib.stevens-tech.edu/).
Năm 1890, ông trở thành tổng giám đốc của công ty Manufacturing Investment
Company, và sau đó trở thành kỹ sư tư vấn về quản lý.
Các ý tưởng của
Taylor, được trình bày một cách rõ ràng trong các tác phẩm của ông, thường bị
diễn giải sai. Giới chủ sử dụng các nghiên cứu về thời gian và thao tác chỉ đơn
giản để bòn rút người lao động mà chỉ phải trả ít hơn. Các nghiệp đoàn lên án sự
tăng tốc và thiếu tiếng nói của họ trong công việc mà “chủ nghĩa Taylor” đem lại.
Chất lượng sản phẩm và năng suất bị sụt giảm khi mà các nguyên lý của ông bị áp
dụng một cách quá đơn giản.
Tuy nhiên,
những nhà lý luận về quản lý hiện đại, như là Edward Deming, thường công nhận
Taylor là người đã phát kiến ra những nguyên lý và họ dựa vào. Dù vậy, những
người khác, ví dụ như Juran, vẫn tiếp tục chỉ trích các tác phẩm của Taylor.
Những nhà lý luận hiện đại thường nhấn mạng vào đầu vào của công nhân và khả
năng làm việc nhóm nhiều hơn là trong thời đại của Taylor. Các tác phẩm của
Taylor, khi đọc kỹ, chúng ta sẽ nhận ra rằng ông đặt lợi ích của công nhân cũng
cao như lợi ích của giới chủ, và ông cũng nhận ra tầm quan trọng của những thứ
như là hộp lấy ý kiến, tại các phân xưởng.
Một cha đẻ khác
của ngành kỹ thuật hệ thống công nghiệp là Frank Gilbreth (1868 – 1924)
(http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-3404707800.html).
Ông nổi tiếng với tác phẩm về hiệu quả của thao tác đối với công nhân xây dựng.
Ông đã phát triển rất nhiều khái niệm và ứng dụng mà hiện nay đã trở thành một
phần của các kỹ năng quản lý hiện đại.
Frank Bunker
Gilbreth sinh ra tại Fairfield, Maine vào ngày 7/7/1868. Cha ông qua đời khi ông
lên ba. Mẹ ông, cùng với sự quan tâm lớn lao đối với việc học hành, đã chuyển
nhà hai lần để tìm nơi học tập tốt nhất, đầu tiên là đến Andover, Massachusetts,
và sau đó đến Boston. Không hài lòng với trường phổ thông mà Gilbreth theo học,
mẹ ông đã đem ông về và tự mình dạy ông học. Cuối cùng, ông tốt nghiệp phổ thông
tại trường English High School ở Boston vào năm 1885. Gilbreth đã đậu kỳ thi vào
Học viện Công nghệ Massachusetts (Massachusetts Institute of Technology), nhưng
ông đã quyết định không theo học mà bắt tay vào kinh doanh.
Gilbreth bắt
đầu sự nghiệp của ông như là người thợ nề học việc. Do là người hay quan sát tỉ
mỉ, ông học bằng cách quan sát các thao tác của các thợ nề lành nghề. Ông nhận
ra rằng, cùng một việc, những người thợ khác nhau có thao tác khác nhau, một số
thao tác tốt hơn những người khác. Đây là nơi mà Gilbreth đã tìm thấy mục tiêu
của đời mình – tìm ra “phương cách tốt nhất” để nắm vững bất kỳ công việc nào.
Gilbreth nhanh chóng học mọi ngón nghề trong nghề thầu xây dựng. Ông xếp đá, ước
tính chi phí, làm xây dựng đường sắt, và giám sát. Gilbreth theo học lớp đêm về
vẽ cơ khí. Ông thăng tiến lên làm quản đốc, và sau đó là quản lý mà không phải
trải qua ba năm học việc thông thường.
Năm 1903, tại
Boston, Gilbreth gặp Lilian Moller, một giáo viên với một nghị lực mạnh mẽ trong
công việc. Họ kết hôn vào năm 1904, bắt đầu cho hai
mươi năm hợp
tác giữa họ. Lilian Gilbreth là động lực thúc đẩy ở phía sau sự thay đổi trong
sự nghiệp của chồng mình – từ xây dựng chuyển sang quản lý. Cùng với nhau, họ đã
trở thành những người đi đầu trong lĩnh vực mới là quản lý theo khoa học. Họ
viết nhiều sách, tài liệu, và giảng dạy trong khi phải nuôi dạy mười hai người
con. Ông vợ và đã áp dụng các kỹ thuật quản lý để quản lý gia đình lớn của họ.
Sau này, hai người con của họ, đã viết nhiều bài tường thuật hài hước về cuộc
sống gia đình họ, nổi bật là các quyển Cheaper by the Dozen và Belles on Their
Toes.
Năm 1908,
Gilbreth xuất bản quyển sách đầu tiên của ông – Field System. Quyển sách chứa
đựng những ý tưởng về những công nhân làm việc với ông: ông đã thu thập thông
tin bằng cách yêu cầu công nhân của ông ghi lại một cách chính xác những gì họ
đã làm trong ngày và những đề xuất cải tiến của họ. Được viết dành riêng cho
giới công nhân, quyển sách này là quyển đầu tiên trong thể loại này, cung cấp
tài liệu về thực tiễn tổ chức và chức năng. Nó cũng là quyển đầu tiên trong một
loạt những quyển sách cùng chủ đề của Gilbreth, trong đó ông cung cấp những
thông tin cụ thể về công việc, sử dụng những hình ảnh chi tiết để trình bày các
vị trí của bàn chân một công nhân trong những công việc cụ thể.
Do ông tích hợp
công việc của ông về tính thiết thực của thao tác với nghiên cứu của vợ ông về
tâm lý cá nhân, Gilbreth trở nên ít liên quan hơn đến ngành xây dựng. Ông và vợ
ông bắt đầu kết hợp những nỗ lực của họ trong việc tìm kiếm mối liên quan giữa
tâm lý học và quản lý. Cùng nhau, họ đã tạo nên nền tảng của tâm lý và giáo dục
trong quản lý một cách hiệu quả. Năm 1913, họ đã thành lập trường Summer School
of Scientific Management. Trong bốn năm, rất nhiều người từ các trường học cũng
như từ các công ty, xí nghiệp trên khắp thế giới theo học. Những mối liên lạc
tạo nên từ trường này đã tạo nên uy tín cho Gilbreth trên toàn thế giới.

Tổ chức đào
tạo ngành KTHTCN ở các nước trên thế giới:
Có rất nhiều trường trên thế
giới đào tạo ngành KTHTCN như Mỹ, Singapore, Anh, Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ… Ví dụ như:
Tại Mỹ:
Viện công nghệ Georgia (Georgia Institue
of Technology)
Đại học Michigan, Ann Arbor (University of
Michigan, Ann Arbor)
Đại học Purdue (Purdue University)
Đại học Penn Sate (Penn State University)
Đại học California, Berkeley (University
of California, Berkeley)
Đại học Rutgers, đại học bang New Jersey
(Rutgers University, The State University of New Jersey)
Tại Singapore:
Đại học quốc gia Singapore
(National University of Singapore)
Tại Anh:
Đại học
Bradford (University of Bradford)
Tại Pháp:
Đại học Toulouse (Université de Toulouse)
Tại Thổ Nhĩ
Kỳ:
Đại học Işık (Işık
University)
Liên hệ:
Bộ môn Kỹ thuật
hệ thống công nghiệp,
Trường Đại học Quốc tế,
Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.
Email:
ise@hcmiu.edu.vn
Điện thoại: 08-37244271
Fax: 08 -
37244271
Trưởng bộ môn: Phó GS, Tiến sĩ Hồ Thanh Phong |